Pazar, Haziran 29, 2008

Dünyanın gördüğü en büyük başarı, önce bir hayaldi. En büyük çınar bir tohumdu, en büyük kuş bir yumurtada gizliydi. Allen

Son 3 senedir İTÜ İşletme Fakültesinde Elektronik ticaret derslerinde Yüksek Lisans ve 4ncü sınıf İşletme Mühendisi öğrenci arkadaşlarla beraber dönem boyunca internet şirketi iş planları yapıyoruz. Dersin başında gruplar ortaya çıkıyor. Her ekip kendi iş fikrini sunuyor, en uygun iş fikri üzerinde dönem boyunca iş planlarını dönem sonunda şirketlerini kuracakmışçasına hazırlıyorlar. Son 3 sene içinde epey bir iş planı birikti. Aralarından gerçekten çok başarılı olabilecek ekipler olmasına rağmen maalesef hiç bir fikir hayata geçemedi. Ders ve sunumların final olmasından kaynaklı olabilir. Mezun olan arkadaşların bir kısmı kendi şirketlerini kurmak istemelerine rağmen hayat şartları çoğunu bir yerde profeyonel hayata yönlendirdi.

Geçen Mart - Nisan aylarında İşletme Mühendisliği Kulübü ile e-fikrim yarışmasını düzenleyerek internet girişimcilerine bir küçük yol açmak istedim. İnternet girişimcilerini bir yarışmada buluşturmanın doğru olmadığını asıl olanın tüm internet girişimcilerinin yatırımcılarla bir araya gelmeleri gerektiğini yarışmanın geribeslemelerinden anladım. Bu sebeple kısa süreli bir yarışma yerine daha uzun sürecek olan etohum projesini Nisan Mayıs aylarında planladım. Bunu Türkiye'deki bir çok şirket, yatırımcı ve profeyonel arkadaşımla paylaştım.

Etohum projesi; internet girişimcilerini bulmak, onlara faydalı olacak eğitimi vermek, iş planlarını hazırlarken onlara yardımcı olmak ve en sonunda iş planlarını yatırımcılara düzgün bir şekilde sunmalarını sağlamayı amaçlıyor. Projenin sosyal bir amacı olduğu kadar katılan her taraf için ticari bir anlamı da olacak. Her sene tekrarlanması ve sürekliliği koruması için sponsorlarla destekmek zorundayız. Etohum kimseye bir ödül taahüt etmiyor. Bir yarışma değil. Fikirlerinizi göndereceğiniz bir platform değil.

Başarılı internet girişimlerinde fikir mutlaka önemli değişkenlerden bir tanesi fakat yeterli şart değil. Yani fonkisyondan bir çok sabit ve değişken katsayılı karışık bir yapı var. İyi fikir = başarılı bir şirket diyemiyoruz. İyi bir fikir ehil olmayan ellerde başarısız olabileceği gibi kötü bir fikir iyi girişimcilerin elinde başarılı bir şirket haline gelebilir. Formula 1 yarışlarındaki aynı takımda yarışan pilotlar aynı motora sahip araçlarda yarışmalarına rağmen farklı performanslar gösterirler. İşte başarıyı sağlayan insan faktörüdür. Fikirin hiç bir önemi olmadığından bahsetmiyorum ancak sadece çok yaratıcı muhteşem bir fikir hiç bir zaman yeterli olmadığını söylüyorum.

E-fikrim yarışmasına 200'e yakın internet fikri başvurusu aldık. Jüri heyeti ile bu fikirlerden en yaratıcı olanlarını ilk aşamada 30'a daha sonra 10'a eledik. İlk 10 fikrin sahibi 3 Mayıs'ta sunum yaptılar. Arkadaşların böyle bir yarışmaya katılmaları ve sunum yapma cesaretini göstermeleri aslında girişimciliğin ilk adımları sayılabilir, ama başarı fonksiyonu için hala yeterli değildir. Çok uzun yolun sadece ilk adımlardır. 10 internet fikri birbirinden farklı ve yaratıcı olmasına rağmen aralarında detaylı olarak analiz edilmiş, fikirden iş planı aşamasına getirilmiş maalesef proje sayısı çok azdı. Sunum yapan arkadaşlar bir çok konuda hazırlıksız yakalanmışlardı. Ya rekabet analizini eksik yapmışlardı ya da finansal analiz konusunu hiç düşünmemişlerdi.

Bu yazıyı okuyanlarla bir beyin fırtınası yapsak ya da kahve içmek için 1 saat toplansak belki onlarca fikir üretebiliriz. Bu kısım hem eğlenceli olan hem de en kolay kısımdır. Fikirleri konuşmak deyim yerindeyse "desteksiz atmak" cidden kolaydır. En önemlisi fikirlerin gerçeklere, rakamlara, analizlere dayandırılması gerekliliğidir. Bir sektörde tecrübe kazanıp sektörleri hakkında bilgi sahibi olan profeyoneller analizi hergün yaparlar ve ihtiyacı çok iyi analiz ederler. Diğer bir yöntem ilgili sektörü yakından analiz etmek ve ilgili alanda çalışanlarla toplantılar, sohbetler yapmaktır. Burada önemli nokta fikir hangi alanı ilgilendiriyorsa pazar analizi, rakamlar, istatistikler çok yakından analiz edilmelidir. Eğer internet üzerinden aksesuar ve giyim ürünleri satacaksanız, Türkiye'deki giyim sektörünün analizini çok iyi yapmış olmanız gerekmektedir. Genelde bu tür yeni internet girişimcisi olan arkadaşlarla konuştuğumda yapmak istedikleri işin rakamlarını sorduğumda maalesef bu analizleri yapmamış olduklarını görüyorum. Fikir rakamlarla desteklenmedikçe "desteksiz fikir" olarak "ben bunu daha önce düşünmüştüm" torbasına girer.

En çok duyduğum ve güldüğüm cümledir; "Ben bunu daha önce düşünmüştüm" Herkes düşünebilir hatta yapacakmış gibi bile olabilirsiniz ancak başarı burada gizli değildir. Düşünmek hiçbir zaman yeterli olamaz. Siz onu uygulamaya koymadıysanız mutlaka birisi sizden önce veya sonra düşünecek ve yapmaya başlayacaktır. İşte olayın koptuğu nokta burasıdır. Fikir aşamasından uygulama aşamasına geçildiği noktadır.

Birileri tüm riskleri gözlerini karartarak, işlerinden ayrılıp, şirket kurulum işlerini başlatıp, muhasabeciye giderler. Bir diğerleri çalıştıkları şirketin gökdelenindeki asansöründe iş arkadaşları ile öğle yemeğine giderken yüzlerce fikir üretip içlerini dökerler. Zaman geçtikçe bu iki kahraman arasındaki fark artarak açılır. Girişimciler acı günler çekebilirler, parasız kalan o kadar çok internet şirketi kurucusu ile konuştum ki, artık bu sıkıntıların bir kademe olduğunu düşünüyorum.

Neyse konuya dönecek olursak; genç internet girişimcilerinin sıkıntıları yakından görme fırsatım oluyor. Bunun yanı sıra başarılı bir tarifin içine neler katılması gerektiği görmemiz mümkün. Tarifin içine katacağınız malzemelerin oranları sizin ne kadar lezzetli bir şirket kuracağınızı belirliyor. Etohum bugün açıldı daha düzenlenecek bir çok noktası var. Kapalı kalması yerine internet üzerinde gelişmesini istediğim için yayına aldık. Eksikleri, geliştirilmesi gereken noktaları olabilir, hepsini yolda beraberce yapacağımızı düşünüyorum. Etohum herkese açık bir proje; sadece katılımcıların bir katma değer koyması gerekli bu şekilde gelişme sağlanabilsin. Açık kaynak kod gibi herkesin önerilerini, fikirlerini ve uygulamalarını bekliyor.

Geçenlerde tekrar gördüm bu ünlü sözü;

Dünyanın gördüğü en büyük başarı, önce bir hayaldi. En büyük çınar bir tohumdu, en büyük kuş bir yumurtada gizliydi. Allen

3 yorum:

Erhan Erdogan dedi ki...

Uzun süredir okuduğum en güzel motivasyon yazılarından biriydi. Sonuna kadar tüm hayallerinize ortak olacağım, sonsuz başarılarınıza!

nurettin dedi ki...

Burak hoca'nın Türkiye'de internete katkı sağlayan en önemli kişilerden biri olduğunu e-fikrim yarışmasında şahit olmuştum.
Sürekli bizim projelerimizle ilgileniyor, yardımcı olmaktan hiç kaçınmıyor. Onun bizim yanımızda olması motivasyonumuzu daha da arttıyor. Eminim kendisinin liderliğindeki e-tohum türk internetinin önemli kilometre taşlarından biri olacak.

Eren Soydaş dedi ki...

Burak Hocam sizin gibi bir "İnternet Gönüllüsü" oldukça eminim Türkiye'den global başarı yakalamış e-girişimler kesinlikle çıkacaktır. Bundan asla şüpheniz olmasın. Saygılar.